Waarom verzakt riolering? De bodem in Kennemerland uitgelegd

Kort antwoord: Riolering verzakt vooral in klei en veen, omdat die grond langzaam inklinkt. In zandgrond gebeurt het minder, maar daar zijn wortelingroei en zandinspoeling via lekke verbindingen de grote boosdoeners. In Kennemerland heb je beide: zandgrond aan de duinkant en polders met klei en veen aan de oostkant.

Drie soorten bodem, drie soorten problemen

Zand

Zand draagt goed en klinkt nauwelijks in. Een leiding die goed is gelegd, blijft daarin lang op zijn plek. Het risico zit ergens anders. Lekt een verbinding, dan spoelt water zand de buis in. Onder de leiding ontstaat een holte, de buis verliest zijn steun en zakt alsnog. Daarnaast is droge zandgrond een plek waar boomwortels actief naar vocht zoeken, en een lekkende rioolbuis is precies zo’n plek.

Klei

Klei beweegt met het weer mee. In een droge zomer krimpt het, in een natte periode zwelt het weer op. Die beweging trekt en duwt aan de leiding. Verbindingen komen onder spanning en gaan na verloop van tijd lekken of schuiven uit elkaar.

Veen

Veen bestaat uit resten van planten en bevat veel water. Onder gewicht, zoals een laag ophoogzand of een oprit, klinkt veen langzaam in. Als het grondwater daalt, droogt veen uit en verdwijnt het deels. De bodem zakt, en de leiding zakt mee.

De zwakke plek: bij de gevel

In gebieden met klei en veen staan woningen meestal op palen tot in de vaste zandlaag. Het huis zakt dus niet, maar de grond eromheen wel. De rioolleiding ligt in die zakkende grond en is aan de woning vastgemaakt. Precies waar de leiding het huis uitkomt, ontstaat daardoor een knik. Veel breuken die we in poldergebieden vinden, zitten op die plek.

Kennemerland: zand in het westen, polder in het oosten

Globaal ligt de westkant van de regio op zand: de duinen bij Zandvoort, Bloemendaal en Overveen en de oude strandwallen waarop Haarlem, Heemstede en Santpoort grotendeels zijn gebouwd. Richting het oosten liggen lagere gebieden met klei en veen, zoals rond Spaarndam, Velserbroek en delen van Haarlem aan de oostkant van het Spaarne. Hoe dat per Haarlemse wijk uitpakt, lees je in riolering in Haarlem per wijk. De precieze opbouw verschilt per straat. Wil je het precies weten, dan vind je gegevens over de ondergrond in het openbare DINOloket.

Hoe herken je een verzakte leiding?

• Een verstopping die steeds op dezelfde plek terugkomt
• Water dat blijft staan in het ontstoppingsputje
• Verzakte tegels of bestrating boven de leiding
• Borrelende afvoeren of rioollucht rond de gevel

Zekerheid krijg je met een camera-inspectie van €175. Op het beeld zie je waar water blijft staan en waar een verbinding is verschoven.

Wat doe je eraan?

Een verzakt stuk leggen we opnieuw op afschot, met een stevige, goed aangetrilde zandlaag eronder. Bij de gevel in poldergebieden gebruiken we een flexibele verbinding die beweging kan opvangen. Is de leiding over grote lengte slecht, dan is vervangen duurzamer dan steeds opnieuw repareren.

Veelgestelde vragen