Riolering in Haarlem per wijk: bodem, leeftijd en typische problemen
Kort antwoord: Het centrum, Haarlem-Noord en de westkant van Haarlem liggen grotendeels op een oude strandwal van zand. Daar verzakt riolering weinig, maar spelen wortels en oude gresbuizen. Schalkwijk en de wijken aan de oostkant zijn gebouwd op voormalig veenweidegebied. Daar klinkt de bodem in en verzakken leidingen vaker.
Haarlem ligt op twee soorten grond
Haarlem is ontstaan op een strandwal: een langgerekte zandrug achter de duinen, waar al in de middeleeuwen werd gewoond. Het historische centrum, Haarlem-Noord en de wijken richting Bloemendaal en Heemstede liggen op die stevige zandgrond. Vanaf de jaren zestig groeide de stad oostwaarts over het veenweidegebied langs het Spaarne. Daar liggen wijken als Schalkwijk op klei en veen, een bodem die langzaam inklinkt.
Voor je riool maakt dat veel uit. Op zand blijft een leiding meestal goed liggen. Op veen zakt de grond, en de leiding zakt mee.
De bouwperiode telt ook mee
Naast de bodem bepaalt de leeftijd van je huis welk soort riolering er ligt. In woningen van voor ongeveer 1970 kom je vaak gresbuizen of betonnen leidingen tegen, met gietijzeren standleidingen binnen. Daarna werd PVC de standaard. Gres is sterk, maar de verbindingen laten na tientallen jaren wortels en zand door. PVC heeft minder verbindingen, maar kan losschuiven of doorhangen als de grond zakt.
Per wijk
| Wijk | Bodem | Waar we vaak op letten |
|---|---|---|
| CentrumHistorische binnenstad | Strandwalzand | Zeer oude leidingen, gietijzeren standleidingen, leidingen die bij verbouwingen zijn aangepast, weinig ruimte om te graven |
| Haarlem-NoordVeel jaren-twintig en jaren-dertig woningen | Strandwalzand | Gresbuizen met wortelingroei, verouderde huisaansluitingen, volgroeide voortuinen boven de leiding |
| Zuid-WestRichting Heemstede en Bloemendaal | Zand, richting de duinen | Wortels van oude bomen, lange leidingen door diepe tuinen, zandinspoeling via lekke verbindingen |
| Haarlem-OostOostelijk van het Spaarne | Overgang van zand naar klei en veen | Plaatselijke verzakking. Hoe verder oostelijk, hoe groter de kans op zettingsgevoelige grond |
| SchalkwijkO.a. Molenwijk, Meerwijk, Boerhaavewijk, Europawijk | Klei en veen | Leidingen die doorhangen, breuken bij de gevel doordat het huis op palen staat en de grond zakt, verstoppingen die steeds op dezelfde plek terugkomen |
| WaarderpolderBedrijventerrein | Polder met klei en veen | Zware belasting door verkeer boven leidingen, vet in bedrijfsafvoeren, verzakking |
| SpaarndamDijkdorp | Klei en veen, hoog grondwater | Natte kruipruimtes, verbindingen onder spanning door krimp en zwel van klei |
Dit is een algemeen beeld. De grond kan per straat verschillen, zeker op de overgang van zand naar veen. Wil je het precies weten, dan vind je gegevens over de ondergrond in het openbare DINOloket.
Waarom breekt het riool in Schalkwijk vaak bij de gevel?
Woningen op slappe grond staan op palen die tot in de vaste zandlaag reiken. Het huis zakt daardoor niet. De grond in de tuin wel, en de rioolleiding ligt in die grond. Precies waar de leiding de woning uitkomt, ontstaat na jaren een knik of breuk. Bij reparatie gebruiken we daarom een verbinding die beweging kan opvangen, en leggen we de leiding op een goed aangetrilde zandlaag.
Waarom zijn wortels juist een probleem op zand?
Zandgrond droogt in de zomer snel uit. Een lekkende rioolbuis is dan een van de weinige plekken met constant vocht. Wortels van bomen en hagen groeien daar actief naartoe. In Haarlem-Noord, Zuid-West en het centrum is wortelingroei daarom een van de meest voorkomende oorzaken van terugkerende verstoppingen. Lees meer over wortels in het riool.
Wat betekent dit voor jou?
- Woon je op zand en heb je veel groen? Let op trage afvoeren die langzaam erger worden. Dat is vaak het begin van wortelingroei.
- Woon je op veen of klei? Let op verzakte tegels boven de leiding en water dat blijft staan in het ontstoppingsputje.
- Is je huis van voor 1970? Dan is een camera-inspectie van €175 een goede manier om te weten hoe je leiding erbij ligt.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn huis op veen of zand staat?
Als vuistregel: het centrum, Noord en de westkant liggen op zand, Schalkwijk en de oostkant op klei en veen. Voor je exacte adres kun je gegevens over de ondergrond opzoeken in het DINOloket, of het vragen aan de gemeente.
Verzakt riolering in Schalkwijk altijd?
Niet altijd, maar de kans is groter dan op zandgrond. Een goed gelegde leiding met flexibele aansluiting bij de gevel gaat veel langer mee.
